Φυτό του μήνα

Οκτώβριος 2017

Silene orphanidis Boiss.

 

 

Το είδος Silene orphanidis Boiss. είναι ένα σπάνιο τοπικό ενδημικό που απαντάται μόνο σε θέσεις γύρω από την κορυφή του όρους Άθως και σε υψόμετρο που κυμαίνεται από τα 1700 έως τα 2000 μ. Φύεται σε βραχώδεις πλαγιές και σχισμές ασβεστολιθικών βράχων σε ημι-σκιασμένες θέσεις, κοντά και πάνω από τα δασοόρια, με πολύ μικρό πληθυσμό που αποτελείται από 60 έως 100 άτομα. Η κατάσταση διατήρησης του είδους που περιλαμβάνεται στο Παράρτημα ΙΙ της Οδηγίας 92/43/ΕΕ με βάση την τελευταία εθνική αναφορά (2007-2012), προσδιορίστηκε ως Ικανοποιητική (Favourable), ενώ σύμφωνα με τον Ερυθρό Κατάλογο της IUCN, το είδος έχει καταταχθεί ως Κινδυνεύον (Endangered-EN). Το είδος δεν βρίσκεται σε άμεση απειλή λόγω των ειδικών συνθηκών που επικρατούν στο όρος Άθως. Το μικρό μέγεθος του πληθυσμού του θα μπορούσε να θεωρηθεί ως δυνητικός κίνδυνος.

Π. Δημόπουλος, Σ. Χαραλαμπίδης

Σεπτέμβριος 2017

Crocus cancellatus subp. mazziaricus

 

 

Ο Crocus cancellatus subp. mazziaricus είναι ένα γεώφυτο με εξάπλωση σχεδόν σε όλη την Ελλάδα, με εξαίρεση την Κρήτη και τα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου, τα Βαλκάνια και τη Βορειοδυτική Τουρκία. Πρόκειται για τον πρώτο κρόκο που ανθίζει το φθινόπωρο με περίοδο άνθισης από το Σεπτέμβριο εώς και το Νοέμβριο. Το είδος αυτό απαντάται από το επίπεδο της θάλασσας και έως τα 1500 μέτρα ενώ εντοπίζεται σε φρύγανα, πετρώδεις τοποθεσίες, θαμνώνες και ξέφωτα δασών.

Ο Κρόκος σύμφωνα με τη μυθολογία μεταμορφώθηκε στο φυτό από τον θεό Ερμή, ο οποίος τον σκότωσε κατά λάθος σε αγώνες δισκοβολίας. Στην Ιλιάδα, ο Όμηρος περιγράφει το χρώμα του ήλιου που ανατέλει κάτα τον ακόλουθο τρόπο: Η αυγή η κροκομαντούσα μεσ' απ' το μέγα ρέμα του Ωκεανού, το φως σε αθάνατους και θνητούς να φέρει.

Σ. Οικονομίδης

Αύγουστος 2017

Origanum microphyllum (Benth.) Vogel

 

 

Το είδος Origanum microphyllum είναι ένας πολυετής αρωματικός θάμνος, ενδημικό της Κρήτης, γνωστό στους ντόπιους με τα κοινά ονόματα «ματζουράνα» και «αντωναίδα» (στην Ανατολική Κρήτη). Εντοπίζεται στην ευρύτερη περιοχή των ορεινών όγκων των Λευκών Ορέων και της Δίκτης, σε μεγάλο υψομετρικό εύρος, από σχεδόν το επίπεδο της θάλασσας μέχρι και τα 1800 m. Ο συνήθης βιότοπός της είναι ανοιχτές πετρώδεις και βραχώδεις θέσεις, αλλά και φρύγανα και ανοίγματα δασών. Τα φυτά της ματζουράνας βρίσκονται σε άνθηση από Ιούνιο έως Αύγουστο, περίοδος κατά την οποία γίνεται και η συλλογή της, καθώς χρησιμοποιείται στην παρασκευή θεραπευτικών αφεψημάτων, πολύ συχνά μαζί με το κρητικό τσάι του βουνού (μαλοτήρα, Sideritis syriaca subsp. syriaca). Το πολύ ιδιαίτερο και έντονο άρωμά της, αρκετά διαφορετικό από αυτό των άλλων ειδών Origanum στην Κρήτη, οφείλεται στην επικράτηση των μονοτερπενοειδών (έναντι των φαινολικών ενώσεων) στη σύσταση του αιθέριου ελαίου. Σε σημεία που η κρητική ματζουράνα συνυπάρχει με την κοινή ρίγανη (Origanum vulgarum subsp. hirtum), συχνά εμφανίζεται το υβρίδιο Origanum x minoanum.

Α. Καλτσής

Ιούλιος 2017

Teucrium montbretii Benth.

 

 

Φυτό πολυετές με ξυλώδη και στρεβλή βάση, φύλλα ωοειδή έως σχεδόν κυκλικά που καλύπτονται από λευκές τρίχες και στις δύο επιφάνειές τους, και ανθοφόρους βλαστούς λεπτούς και εύθραστους, με μήκος έως 15 εκατοστά. Τα άνθη σχηματίζουν πυκνούς και στενούς στάχυς. Στεφάνη με χρώμα που ποικίλει από ανοιχτό έως σκούρο ρόδινο ή πορφυρό. Πρόκειται για πολύμορφο είδος καθώς διακρίνονται συνολικά 5 υποείδη του. Στην Ελλάδα είναι γνωστό μόνο από νησιά της Δωδεκανήσου (Κάρπαθο, Σαρία, Κάλυμνο, Σύμη, Ρόδο, Καστελλόριζο), ενώ η συνολική του εξάπλωση περιλαμβάνει ακόμη την Τουρκία, τη Συρία, τον Λίβανο και την περιοχή της Παλαιστίνης. Το T. montbretii subsp. heliotropifolium είναι πιθανώς ενδημικό της Καρπάθου και της Σαρίας, ενώ οι αναφορές από τα άλλα νησιά της Δωδεκανήσου φαίνεται ότι ανήκουν στο T. montbretii subsp. pamphylicum. Φύεται σε σχισμές κάθετων ασβεστολιθικών βράχων και σε υψόμετρα έως 500 μέτρα. Ανθίζει συνήθως από τον Μάιο έως τον Ιούλιο.

Ι. Μπαζός

Ιούνιος 2017

Lilium albanicum Griseb.

 

 

Το Lilium albanicum είναι ένας από τους 5 εκπροσώπους του γένους Lilium στην Ελλάδα και ένα από τα δύο ελληνικά είδη με κίτρινα άνθη. Η εξάπλωσή του εντός συνόρων περιλαμβάνει την Πίνδο και βουνά της βόρειας Ελλάδας, ενώ εκτός Ελλάδας έχει εντοπιστεί στην Αλβανία, τη Βουλγαρία και την πρώην Γιουγκοσλαβία. Το εντυπωσιακό αυτό φυτό στολίζει λιβάδια και ανοίγματα δασών σε μεγάλα υψόμετρα, συνήθως μεγαλύτερα των 1450 μ., ενώ μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 2200 μ. Βρίσκεται σε ανθοφορία κατά τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο. Προστατεύεται από το ΠΔ 67/81 και συμπεριλαμβάνεται στον παγκόσμιο κατάλογο ειδών που χρήζουν προστασίας του ΟΗΕ.

Κ. Γούλα